How do you transform an iconic building without compromising its architectural significance? For NOAHH, the answer lies not in preserving a particular moment in history, but in building upon the ideas that give the architecture its meaning.
Designed by Aldo and Hannie van Eyck, the ESA ESTEC buildings in Noordwijk are an exceptional expression of Structuralist architecture. Seven interconnected office towers together with a restaurant/congress centre form a polycentric composition in which space, movement and human interaction are intrinsically connected. Rather than a hierarchy of individual rooms, the architecture establishes a continuum of places and relationships, bringing together different scales of spatial experience.
It is precisely this open structure that provides the foundation for transformation. The original architecture offers the freedom to accommodate new ways of working and meeting without losing its identity. NOAHH’s approach is therefore not to replace the existing, but to reinforce its underlying spatial principles.
Our strategy follows a host–guest principle: Van Eyck’s architecture acts as the host, while contemporary interventions become recognisable guests. They introduce a new architectural layer while respecting the coherence of the original design. Wherever possible, additions are flexible, demountable and reversible.
The transformation connects Van Eyck’s human-centred architecture with ESA’s world of science, technology and exploration of the universe. Under the concept Beyond Space, we developed a new design language inspired by the structures and patterns found throughout nature and the cosmos, across different scales. Colour, material and form give identity to individual places, encouraging interaction and the exchange of knowledge.
Upgraded building services, adaptable workspaces and the use of locally sourced, biobased materials prepare the buildings for a new generation of scientists and engineers. Throughout the transformation, the existing architecture is preserved wherever possible.
The project demonstrates that respecting architectural heritage does not mean resisting change. On the contrary, taking the original ideas seriously allows architecture to continue evolving. Not by imitating Van Eyck, but by designing in the spirit of his work. The most meaningful way to preserve Van Eyck’s legacy is not to freeze his architecture in time, but to keep its capacity for change alive.
Hoe transformeer je een iconisch gebouw zonder zijn architectonische betekenis te verliezen? Voor NOAHH ligt het antwoord niet in het conserveren van een moment uit het verleden, maar in het voortbouwen op de ideeën die het gebouw zijn betekenis geven.
De door Aldo en Hannie van Eyck ontworpen gebouwen van ESA ESTEC in Noordwijk vormen een bijzondere uitdrukking van het structuralistische gedachtegoed. Zeven onderling verbonden kantoortorens en het restaurant annex congrescentrum vormen een polycentrisch geheel waarin ruimte, beweging en ontmoeting onlosmakelijk met elkaar verbonden zijn. De architectuur is niet gebaseerd op een hiërarchie van afzonderlijke ruimten, maar op een continuüm van plekken en relaties, waarin verschillende schaalniveaus samenkomen.
Juist die open structuur vormt de basis voor de transformatie. De oorspronkelijke architectuur biedt de vrijheid om nieuwe manieren van werken en ontmoeten te accommoderen zonder haar identiteit te verliezen. Het uitgangspunt van NOAHH is daarom niet het vervangen van het bestaande, maar het versterken van de oorspronkelijke ruimtelijke principes.
We hanteren daarbij het gastheer-gastprincipe: de architectuur van Van Eyck is de gastheer, nieuwe toevoegingen zijn herkenbare, eigentijdse gasten. Ze voegen een nieuwe betekenislaag toe, maar blijven ondergeschikt aan de samenhang van het oorspronkelijke ontwerp. Onze nieuwe ingrepen zijn flexibel, demontabel en omkeerbaar.
De transformatie verbindt de humanistische architectuur van Van Eyck met de wereld van ESA, waarin wetenschap, technologie en de verkenning van het universum centraal staan. Onder het concept Beyond Space ontwikkelden we een nieuwe vormentaal, geïnspireerd op de structuren en patronen die zich op uiteenlopende schaalniveaus in de natuur en het universum manifesteren. Kleur, materiaal en vorm geven identiteit aan verschillende plekken en stimuleren ontmoeting en uitwisseling.
Met vernieuwde installaties, flexibele werkplekken en het gebruik van lokale, biobased materialen worden de gebouwen voorbereid op een nieuwe generatie onderzoekers en ingenieurs. De bestaande architectuur blijft daarbij zoveel mogelijk intact.
De transformatie laat zien dat zorgvuldig omgaan met architectonisch erfgoed niet betekent dat verandering moet worden vermeden. Integendeel: door de oorspronkelijke ideeën serieus te nemen, kan architectuur zich blijven ontwikkelen. Niet door Van Eyck te imiteren, maar door in zijn geest verder te ontwerpen. De beste manier om het erfgoed van Van Eyck te behouden, is niet om zijn architectuur te bevriezen, maar om haar vermogen tot verandering levend te houden.
PUBLICATIONS
Bouwwereld #2/2022 | rubriek Supergaaf: voorzieningengebouw ESA-ESTEC tijdloos| 28.03.2022
Architectenweb | Ontwerpteam NOAHH wint transformatie-renovatie opdracht gebouwen ESA | 04.12.2018
De Architect | Ontwerpteam NOAHH transformeert en renoveert Van Eyck’s ESA gebouwen | 04.12.2018
ArchitectuurNL | NOAHH transformeert ESA gebouwen Aldo van Eyck | 04.12.2018
COLLABORATION
Zone A phase II: Sweco, Stevens van Dijck, IBS, Pieters Bouwtechniek, Bremen Bouwadviseurs, SkaaL.
Zone A phase I: Deerns, Pieters Bouwtechniek, Bremen Bouwadviseurs.
Zone A masterplan and concept design with partners: DGMR, Bremen Bouwadviseurs, Ravenkop, CULD.
CREDITS
Address
Noordwijk
Total floor area
8.250 m2 offices and 7.560 m2 restaurant and conference centre
Client
European Space Agency (ESA)
Team
Patrick Fransen, Loes Thijssen, Geert Mol, Alvaro Laanen Baca, Frank Schulze, Sjouke Posthumus, Bawar Tanay, Daan van Westen, Ekaitz Cachorro, Ibon Bascones, Kay Bos, Edin Buitenhuis, Daniella Patsalos, Ilse Bakker, Stephanie Lama, Anna Odulinska, Alena Ulasava, Magdalena Nalepa, Irina Margarit, Lucas Pissetti, Stefano Hu, Unai Oraa Gallestegui, Xiaozhu Huang.
Photographs
NOAHH, Herman van Doorn